[vc_row][vc_column][vc_column_text]Senedin elden \u00e7\u0131kmas\u0131 veya kullan\u0131lmayacak hale gelmesi durumunda T\u00fcrk Ticaret Kanunu (\u2018\u2019TTK\u2019\u2019) h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca \u00f6ncelikle,<\/p>\n
– Senedi kaybeden kimsenin, her \u015feyden \u00f6nce, bir \u2018\u2019\u00f6deme yasa\u011f\u0131 karar\u0131\u2019\u2019 almas\u0131 gerekir. Bu tedbir elden \u00e7\u0131km\u0131\u015f bulunan k\u0131ymetli evrak\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filer taraf\u0131ndan ele ge\u00e7irilip bor\u00e7luya ibraz olunarak ifa talebini engellemeye y\u00f6neliktir. Bu a\u015famadan sonra k\u0131ymetli evrak\u0131n elinde bulunduran kimsenin bilinmesi ve bilinmemesi ihtimallerine g\u00f6re iki \u015fekilde hareket edilecektir:<\/p>\n
1. K\u0131ymetli evrak\u0131 elinde bulunduran ki\u015fi bilinmekte ise:<\/p>\n
Bu durumda k\u0131ymetli evrak\u0131 elinden \u00e7\u0131km\u0131\u015f kimse bu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131s aleyhine \u2018\u2019istirdat davas\u0131\u2019\u2019 a\u00e7mas\u0131 gerekecektir.<\/p>\n
2. K\u0131ymetli evrak\u0131 elinde bulunduran ki\u015fi bilinememekte ise:<\/p>\n
K\u0131ymetli evrak\u0131n kimin elinde bulundu\u011funun bilinmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011filse ba\u015fka bir ifade ile kimse k\u0131ymetli evrak\u0131n kendi r\u0131zas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda elinden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131nda ise TTK h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re \u2018\u2019\u0130ptal Davas\u0131\u2019\u2019 a\u00e7\u0131lmas\u0131 gerekecektir.<\/p>\n
Genel Olarak Konu ile \u0130lgili TTK H\u00fck\u00fcmleri:<\/p>\n
TTK m.651\u2019e g\u00f6re;<\/p>\n
(1) K\u0131ymetli evrak zayi oldu\u011fu takdirde mahkeme taraf\u0131ndan iptaline karar verilebilir.
\n(2) K\u0131ymetli evrak\u0131n zayi oldu\u011fu veya z\u0131ya\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 anda senet \u00fczerinde hak sahibi olan ki\u015fi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.<\/p>\n
Yukar\u0131da yer verilen madde \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda iptal \u015fartlar\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde s\u0131ralanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr:<\/p>\n
1. Senedin Z\u0131ya\u0131:<\/p>\n
K\u0131ymetli evrak\u0131n hamilin elinden iradesi d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu\u011funu ve kimin elinde bulundu\u011funun belirlenmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmektedir.<\/p>\n
2. Senette sakl\u0131 olan bir hakk\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n devam etmekte bulunmas\u0131:<\/p>\n
Senedin iptaline karar verilebilmesi i\u00e7in, iptal talebinde bulunan davac\u0131n\u0131n senette sakl\u0131 bir hakk\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 gerekir. \u00d6rne\u011fin k\u0131ymetli evraka kar\u015f\u0131 \u00f6deme ger\u00e7ekle\u015ftirilirse art\u0131k bu k\u0131ymetli evraka sakl\u0131 bir hakk\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilemez. Ancak belirtilmelidir ki k\u0131ymetli evrakta sakl\u0131 olan bu hakk\u0131n zamana\u015f\u0131m\u0131na u\u011framas\u0131 iptal karar\u0131 verilmesini engellemeyecektir.<\/p>\n
3. Senedin Z\u0131ya\u0131 S\u0131ras\u0131nda veya Senedin Z\u0131ya\u0131n\u0131n \u00d6\u011frenildi\u011fi S\u0131rada Senedin Alacakl\u0131s\u0131 S\u0131fat\u0131n\u0131 Ta\u015f\u0131mak:<\/p>\n
Yukar\u0131da yer verilen TTK\u2019\u0131n 651. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131nda belirtildi\u011fi \u00fczere, iptal talebinin senedin z\u0131ya\u0131 \u00f6\u011frenildi\u011fi esnada senet \u00fczerinde hak sahibi olan kimse taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Senet \u00fczerinde hak sahibi bulunmak senede malik bulunmak veya senet \u00fczerinde bir ayni hakk\u0131n sahibi olmas\u0131 anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n
4. Elden \u00c7\u0131km\u0131\u015f Bulunan Senedin Zilyetli\u011finin Yeniden \u0130ktisab\u0131n\u0131n M\u00fcmk\u00fcn Olmamas\u0131:<\/p>\n
K\u0131ymetli evrak\u0131n z\u0131ya\u0131nda yukar\u0131da da a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere kimin elinde bulundu\u011fu bilinmekte ise veya bilinmesi m\u00fcmk\u00fcn ise istirdat davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
5. \u0130ptali \u0130stenen Senedin \u0130ptalinin M\u00fcmk\u00fcn Olmas\u0131 :<\/p>\n
TTK, hangi senetlerin iptalinin istenebilece\u011fini emredici h\u00fck\u00fcmlerle belirlemi\u015f bulunmaktad\u0131r. Senedin mutlaka \u2018\u2019\u0130ptali M\u00fcmk\u00fcn bir Senet\u2019\u2019 olmas\u0131 gerekmektedir aksi halde k\u0131ymetli evrak\u0131n iptali talep edilemeyecektir.<\/p>\n
KIYMETL\u0130 EVRAK\u2019IN \u00c7E\u015e\u0130TLER\u0130NE G\u00d6RE \u0130PTAL USULLER\u0130<\/p>\n
K\u0131ymetli evrak\u0131n niteli\u011fine g\u00f6re farkl\u0131 usuller \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr:<\/p>\n
1. EMRE YAZILI SENETLERDE<\/p>\n
Emre yaz\u0131l\u0131 senetlerin iptaline ili\u015fkin usul a\u015fa\u011f\u0131daki belirtilmi\u015ftir;<\/p>\n
\u0130lk olarak TTK m. 757\u2019ye g\u00f6re r\u0131zas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n k\u0131ymetli evrak elinden \u00e7\u0131kan kimse, bor\u00e7lunun \u00f6demeden men edilmesini mahkemeden talep edilebilir. \u00d6demeden men karar\u0131 resmi makamca al\u0131nacak bir karar mahiyeti dolay\u0131s\u0131 ile ancak r\u0131zas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda elinden \u00e7\u0131kan kimsenin talebi \u00fczerine verilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Karar\u0131n verilmesinde yetkili mahkeme \u00f6deme yeri mahkemesi olacakt\u0131r.<\/p>\n
Senedi elinde bulunduran ki\u015finin bilinmesi halinde mahkeme, \u00f6demeyi men karar\u0131nda ayn\u0131 zamanda talep sahibine istirdat davas\u0131 a\u00e7\u0131labilmesi i\u00e7in bir s\u00fcre verir. Bu s\u00fcre i\u00e7inde istirdat davas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmamas\u0131 durumunda mahkeme tedbiri yani \u00f6demeden men emrini kald\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n
Yukar\u0131daki hususlar g\u00f6ze al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda \u2018\u2019\u00f6deme yasa\u011f\u0131 karar\u0131\u2019\u2019 bir \u00f6nleyici tedbir niteli\u011findedir yani \u00f6deme yasa\u011f\u0131 karar\u0131 al\u0131nmaks\u0131z\u0131n bir iptal davas\u0131 a\u00e7mak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
Yukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan tedbir a\u015famas\u0131ndan sonra daha \u00f6nce de belirtildi\u011fi \u00fczere senedi elinde bulunduran\u0131n bilinmesine veya bilinmemesine g\u00f6re \u2018\u2019istirdat davas\u0131\u2019\u2019 veya \u2018\u2019iptal davas\u0131\u2019\u2019 a\u00e7\u0131l\u0131r.<\/p>\n
1.1. \u0130stirdat Davas\u0131<\/p>\n
Senedin kimin elinde oldu\u011fu biliniyorsa ki\u015fiye kar\u015f\u0131 istirdat davas\u0131 a\u00e7\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n
Davada, davac\u0131n\u0131n, senedin r\u0131zas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda elinden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve senedi elinde bulunduran ki\u015finin k\u00f6t\u00fc niyetini veya iktisab\u0131nda a\u011f\u0131r kusurlu bulundu\u011funda ispatlamas\u0131 gerekir.<\/p>\n
1.2. \u0130ptal Davas\u0131<\/p>\n
Senedi elinde bulunduran\u0131n bilinmemesi durumunda veya senedin herhangi bir kimsenin eline ge\u00e7mesi m\u00fcmk\u00fcn olmayacak \u015fekilde zayi olmas\u0131 durumunda (yanmas\u0131, kaybolmas\u0131\u2026) \u00f6deme yeri mahkemesinde iptal davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
\u0130ptal Davas\u0131 a\u00e7\u0131labilmesinin \u015fartlar\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde s\u0131ralayabiliriz:<\/p>\n
a. Senedin kimin elinde oldu\u011fu bilinmemelidir.<\/p>\n
b. \u0130ptali talep eden kimsenin senedin z\u0131ya\u0131 an\u0131nda, senedin ve sentteki hakk\u0131n sahip olmas\u0131 gerekir. (Malik, intifa hakk\u0131, rehin hakk\u0131)<\/p>\n
c. \u0130ptali istenen senet ferdile\u015ftirilmelidir.<\/p>\n
d. Senedin zayiinden \u00f6nce zilyedi bulunuldu\u011funu g\u00f6sterecek kuvvetle muhtemel deliller g\u00f6stermek gerekir.<\/p>\n
e. Senedin zayii oldu\u011funun inan\u0131l\u0131r bir bi\u00e7imde ispat edilmesi gerekir.<\/p>\n
H\u00e2kim, yukar\u0131daki hususlar\u0131 de\u011ferlendirecek ve yapaca\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar sonucunda iddialar\u0131n do\u011frulu\u011funa kanaat getirmesiyle beraber senedi eline ge\u00e7ireni belirli bir s\u00fcre i\u00e7inde mahkemeye getirmesi i\u00e7in ilan yoluyla mahkemeye davet eder. Belirlenen s\u00fcrede davete uyulmamas\u0131 durumunda senedin iptaline karar verilece\u011fi ihtar olunur. \u0130lan T\u00fcrkiye Ticaret Sicil Gazetesi\u2019nde yap\u0131l\u0131r. \u0130landa verilecek belirli s\u00fcre en az \u00fc\u00e7 ay ve en \u00e7ok s\u00fcre en \u00e7ok bir y\u0131l olacakt\u0131r.<\/p>\n
Yap\u0131lan ilanlar sonucunda durumdan haberdar olan senedin mahkemeye getirir veya bu durum ger\u00e7ekle\u015fmez. Senet getirilip mahkemeye tevdi edilirse durum davac\u0131ya bildirilir ve davac\u0131ya istirdat davas\u0131 a\u00e7mas\u0131 i\u00e7in s\u00fcre verilir. Verilen s\u00fcrede dava a\u00e7\u0131lmazsa verilen \u00f6deme yasa\u011f\u0131 tedbiri kald\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
\u0130lan s\u00fcresinin ge\u00e7mesine ra\u011fmen, senet mahkemeye getirilmemi\u015fse senedin iptaline karar verilir.<\/p>\n
TTK m. 765\u2019e g\u00f6re mahkeme iyi niyetle senedi iktisap edenleri korumamak amac\u0131yla bor\u00e7luya senet bedelini tevdi etmesini veya yeterli teminat kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u00f6demesini emredebilir.<\/p>\n
2. HAM\u0130LE YAZILI SENETLERDE \u0130PTAL USUL\u00dc<\/p>\n
TTK\u2019n\u0131n 661. maddesine g\u00f6re \u2018\u2019pay senetleri, tahviller, intifa senetleri, m\u00fcnferit kuponlar hari\u00e7 olmak \u00fczere kupon belgeleri, esas kupon belgelerinin yenilenmesine yarayan talonlar gibi hamile yaz\u0131l\u0131 senetlerin hak sahibinin talebi \u00fczerine mahkemece iptaline karar verilir.\u2019\u2019<\/p>\n
Usul\u00fc hakk\u0131nda dikkate al\u0131nacak hususlar a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde a\u00e7\u0131klanabilir:<\/p>\n
a. Hamile yaz\u0131l\u0131 senetlerin iptalinde de, bor\u00e7lunun \u00f6demesini engellemek i\u00e7in mahkemeden \u2018\u2019\u00f6deme yasa\u011f\u0131 karar\u0131\u2019\u2019 verilmesi talep edilebilir. Emre yaz\u0131l\u0131 senetlerden farkl\u0131 olarak bu talep ancak iptal davas\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fsa dikkate al\u0131n\u0131r.<\/p>\n
b. Yetkili mahkeme bor\u00e7lunun \u00f6deme yeri mahkemesi olacakt\u0131r, ancak \u015firket pay senetleri konusunda yetkili mahkeme \u015firket merkezinin bulundu\u011fu yer mahkemesidir.<\/p>\n
c. Davac\u0131n\u0131n senedin zilyedi oldu\u011funun ve zayi oldu\u011funun kuvvetle muhtemel g\u00f6r\u00fclmesi gerekmektedir.<\/p>\n
d. \u0130ddialar uygun g\u00f6r\u00fcl\u00fcrse mahkeme, bilinmemekte olan senedin hamilini ilan yoluyla belirli bir zaman i\u00e7erisinde mahkemeye davet eder ve aksi halde senedin iptaline karar verilece\u011fini duyurur. \u0130lan Ticaret Sicili Gazetesi\u2019nde \u00fc\u00e7 defa yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n
e. \u0130ptali istenen senet verilen s\u00fcre i\u00e7erisinde mahkemeye getirilirse davac\u0131ya istirdat davas\u0131 a\u00e7mak i\u00e7in uygun bir s\u00fcre verilir.<\/p>\n
f. Senet, verilen s\u00fcre i\u00e7erisinde mahkemeye tevdi edilmezse iptaline karar verilir.<\/p>\n
3. NAMA YAZILI SENETLERDE \u0130PTAL USUL\u00dc<\/p>\n
Nama yaz\u0131l\u0131 senetlerin iptali, TTK m. 569\u2019da h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 \u00fczere hamile yaz\u0131l\u0131 senetlerle ayn\u0131 usule tabi tutulmu\u015ftur. TTK\u2019n\u0131n ayn\u0131 maddesinde d\u00fczenlendi\u011fi \u00fczere bor\u00e7lunun iradesiyle getirilebilecek baz\u0131 istisnalar d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
Buna g\u00f6re nama yaz\u0131l\u0131 poli\u00e7e, bono ve \u00e7ekte; emre yaz\u0131l\u0131 senetlerin iptaline ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler uygulan\u0131r. \u0130potekli bor\u00e7 senedine ve ipotekli irat senedine uygulanacak h\u00fck\u00fcmler ise Medeni Kanun\u2019un 839. maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
3.1. Nama Yaz\u0131l\u0131 Senetlerin \u0130ptalinde Bor\u00e7luya Tan\u0131nan \u0130mk\u00e2nlar<\/p>\n
TTK\u2019n\u0131n 657. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131nda yer alan d\u00fczenlemeye g\u00f6re \u2018\u2019Bor\u00e7lu senette ilanlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 azaltmak veya s\u00fcrelerini k\u0131saltmak yoluyla iptal i\u00e7in daha basit bir usul uygulamas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rebilir.\u2019\u2019<\/p>\n
Ayr\u0131ca bor\u00e7luya ikinci bir imk\u00e2n tan\u0131nm\u0131\u015f ve \u2018\u2019\u00f6zel iptal usulu\u2019\u2019 d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bor\u00e7lu, alacakl\u0131 kendisine senedin iptal ve borcun itfa olundu\u011funu g\u00f6sterir, resmi olarak d\u00fczenlenmi\u015f veya usulen tasdik edilmi\u015f bir vesika verdi\u011fi taktirde senet verilmeden ge\u00e7erli olarak \u00f6deme hakk\u0131n\u0131 sentte sakl\u0131 tutabilir. Ancak bu durum sadece senedin kaybedildi\u011fi hallere mahsustur.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
[vc_row][vc_column][vc_column_text]Senedin elden \u00e7\u0131kmas\u0131 veya kullan\u0131lmayacak hale gelmesi durumunda T\u00fcrk Ticaret Kanunu (\u2018\u2019TTK\u2019\u2019) h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca \u00f6ncelikle, – Senedi kaybeden kimsenin, her…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[115],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.erdallaw.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24815"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.erdallaw.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.erdallaw.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.erdallaw.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.erdallaw.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24815"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.erdallaw.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24815\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24816,"href":"http:\/\/www.erdallaw.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24815\/revisions\/24816"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.erdallaw.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24815"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.erdallaw.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24815"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.erdallaw.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24815"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}